Op een of andere manier lees ik de afgelopen dagen nogal eens dat mensen heel negatief over dogma’s spreken of schrijven. Dogma’s worden je opgedrongen. Zijn bedoelt om mensen klein te houden. de verzinselen van een klein groepje geestelijken die ze bedacht hebben om zelf aan de macht te blijven. Allemaal van dit soort opmerkingen. Nu kan het natuurlijk zo zijn dat de mensen die dit schrijven deze ervaringen gehad hebben, dat er op zo’n manier met dogma’s omgegaan is. Mogelijk dat mensen daardoor juist afkerig t.o. christelijk geloven staan. En dat vind ik ook begrijpelijk. Dat is niet de manier van omgaan met dogma’s die ik voorsta.
Veel mensen denken bij het woord dogma direct aan dogmatisch zijn, wat dat staat voor star, oogkleppen op etc. Niet onregelmatig hoor je de roep om de dogma’s over boord te zetten, zodat we weer vrij kunnen geloven zoals dat dan heet.
Dat laatste zul je mij niet horen zeggen. In mijn theologiestudie heb ik ook nooit meegemaakt dat er zo met dogma’s / dogmatiek werd omgesprongen. Veelmeer werd ons de vraag gesteld: voordat je roept alle dogma’s overboord, kijk eerst eens wat er eigelijk mee uitgedrukt wil zijn. De achterdocht die ik soms bespeur als het over dogma’s en ook de dogmatiek gaat is mij vreemd. Natuurlijk was er toen die dogmas geformuleerd werden ook sprake van machtspolitiek, maar in elke menselijke situatie (dus altijd) heb je te maken met machtspolitiek. Met zo’n uitspraak kun je niet het hele gesprek over dogmas afdoen. Ik ga er van uit dat mensen ook eerlijk gezocht hebben naar een goede verantwoording van hun geloof. Natuurlijk zijn dogma’s tijdgebonden en moet je altijd vragen: wat wil ermee gezegd zijn? Neem nu b.v. het dogma van de twee naturen van Christus, zoals bv verwoord in Nicea. De formuleringen waarvoor men toen gekozen heeft, mogen dan nu vreemd in onze oren klinken: er wil wel wat wezenlijks meeuitgedrukt worden: n.l. dat we in Jezus Christus met God zelf van doen hebben. De taal van toen mag dan niet meer de onze zijn, en zal herzien moeten worden, wat ermee uitgedrukt wordt is zeker nog wel van belang voor ons.
Veel van hoe ik er tegen aankijk vond ik onder woorden gebracht in een kort artikel van Henri Veldhuis, predikant te Culenborg. O.a. ook schrijver van een dogmatiek voor ‘gewone mensen’ getiteld: Kijk op geloof. Het artikel vindt je op http://www.henriveldhuis.nl/LocalFiles/KerkTheolPageFiles/VISOR_symposium_bijdrageHV.pdf
Beste Bindert,
Dit stuk is me uit het hart gegrepen. Er is in de loop der eeuwen grondig en gelovig nagedacht over de “grote vragen” over God en geloof. Dat kunnen we niet zomaar gedachteloos afschrijven en overboord gooien.
Als we echt een “Kerk van alle eeuwen en alle plaatsen” willen zijn, dan moeten we net zo serieus met onze gelovige voorouders van toen in gesprek willen gaan als met onze gelovige broertjes en zusjes van nu.
Grappig trouwens dat Henri Veldhuis ook al op dit punt actief is. Hij is ook een “voortouwer” als het gaat om het debat over de Palestijnse zaak in de PKN.
Bindert: Ga zo voort en gij zult spinazie eten!
Wat ik nou maar nit begrijp is dat voortdurende gezoek naar God, Jezus en wat ze bedoelen in de bijbel.
Volgens mij kun je een hoop tijd besparen als je gewoon bent wie je bent.
Dat is de enige zinvolle oneliner in de bijbel: ik ben die ik ben.
Daar wordt alles mee gezegd, bedoeld. Het omvat alles wat niet begrepen wordt. Deze zin is het begin en het einde. begrijp die zin, leef er naar en God ziet dat het goed is.
Met alle respect overigens
groet
paco
Zoals mijn goeroe Wright zegt: Dogma’s zijn ingepakte verhalen, klaar voor de reis. Maar je moet ze wel uitpakken en steeds opnieuw vertellen, niet in de koffer laten zitten…